Kinh Nghiệm Chọn Béc Tưới Cà Phê Loại Nào Tốt Cho Cây Mới Trồng?

Cách Chọn Béc Tưới Cà Phê Phù Hợp Cho Cây Mới Trồng: Bài Toán Đồi Dốc & Chi Phí

Cà phê mới xuống giống rễ cám còn cực kỳ yếu. Nếu bà con vẫn giữ thói quen cầm ống bơm dí thẳng vào gốc thì cực kỳ dễ làm tróc gốc, trôi hết phân bón non. Còn nếu quyết định đầu tư béc tưới cà phê tự động mà nhắm mắt mua bừa loại “béc bọ” rẻ tiền ngoài tiệm điện nước, thì chưa tới nửa mùa khô đã vỡ mộng vì tình trạng “thằng trên đỉnh đồi thì chết khát, thằng dưới thung lũng thì úng nước chết đuối”.

Bài viết này, Việt An Nông sẽ dùng kinh nghiệm thực chiến hàng ngàn hecta rẫy Tây Nguyên để giúp bà con chọn được đúng loại béc “chân ái” cho vườn cà phê nhà mình, vừa bền vừa nhẹ túi tiền.

1. Tại sao không nên dùng vòi xịt dí tay cho cà phê mới trồng?

Bà con nông dân Tây Nguyên vốn quen với việc kéo hàng trăm mét ống mềm, nổ máy nổ rồi cử người cầm vòi xịt dí thẳng vào từng gốc cà phê. Phương pháp này có vẻ “đỡ tốn tiền vật tư ban đầu”, nhưng lại tiềm ẩn rủi ro cực lớn cho cà phê mới trồng (cà phê tơ).

• Làm tróc gốc, đứt rễ: Rễ cám của cây non rất yếu và ăn nông. Lực nước từ vòi xịt quá mạnh sẽ xối bay lớp đất mặt, làm trơ rễ, đứt rễ non khiến cây chững lại, vàng lá.
• Rửa trôi phân bón: Vừa bón phân xong, xịt một phát là phân trôi hết ra ngoài bồn, cây chưa kịp ăn miếng nào.
• Tốn kém nhân công: Giữa thời buổi giá nhân công thu hái, làm cỏ tăng cao, việc thuê người kéo ống xịt nước tốn kém ngót nghét cả triệu đồng/hecta cho mỗi đợt tưới.

Chính vì vậy, chuyển đổi sang hệ thống béc tưới cà phê tự động tại gốc là xu hướng tất yếu. Chỉ cần gạt cầu dao, ngồi nhà uống trà là cả hecta cà phê được tắm mát nhẹ nhàng.

2. Chọn béc tưới cà phê theo địa hình: Bằng phẳng vs Đồi dốc

Sai lầm lớn nhất của bà con là thấy nhà hàng xóm mua béc tưới cà phê loại gì thì mình mua loại đó, mà không để ý địa hình rẫy nhà mình có giống nhà người ta không.

Đối với rẫy bằng phẳng (Đất bằng)

Nếu rẫy của bà con ở vùng đất bằng phẳng, giếng khoan mạnh và không có độ dốc, bà con hoàn toàn có thể dùng các loại béc tưới cà phê thường (không bù áp). Loại này có ưu điểm là rẻ, dễ mua, phun sương đều và đẹp. Tuy nhiên, nếu đường ống kéo quá xa (trên 100 mét) thì béc cuối hàng vẫn sẽ bị yếu hơn béc đầu hàng một chút.

Đối với rẫy đồi dốc (Tuyệt đối phải dùng Béc Bù Áp)

3. Tính toán lưu lượng béc: 30, 60 hay 90 Lít/Giờ?

Cà phê mới trồng có bộ rễ cám nằm sát mặt đất và chưa vươn xa khỏi bồn. Khi chọn béc tưới cà phê, bà con không cần (và không nên) dùng các loại béc phun quá to, lưu lượng quá khủng lên tới 120 – 200 lít/giờ. Phun mạnh quá chỉ tổ văng nước ra ngoài bồn cho cỏ mọc, tốn nước giếng khoan vô ích.

Khuyên dùng: Nên chọn các loại béc tưới cà phê có lưu lượng từ 30 lít/giờ đến 60 lít/giờ. Tưới rỉ rả, từ từ để nước thấm sâu xuống tầng rễ 20cm, giúp giữ ẩm lâu hơn trong những ngày nắng nóng mùa khô Tây Nguyên.

4. Chọn Béc Tưới Cà Phê Có Ngàm Chỉnh Bán Kính (Bắt buộc cho cây con)

Cây cà phê tơ (mới xuống giống) bộ rễ chỉ quẩn quanh trong phạm vi 30-50cm. Nếu bà con mua béc phun quá xa (bán kính 3-4 mét) thì nước sẽ bay tít ra ngoài mép bồn, nuôi cỏ mọc um tùm mà cây cà phê thì vẫn khát.

• Giai đoạn cây con (Năm 1-2): Giữ nguyên ngàm. Chiếc béc tưới cà phê sẽ phun cụp xuống, nước chỉ rơi tập trung trong phạm vi 0.5 – 1 mét quanh gốc, giúp thấm sâu tới rễ cám.
• Giai đoạn cây lớn (Năm 3 trở đi): Bộ rễ đã ăn vươn ra ngoài tán lá. Lúc này, bà con chỉ cần lấy tay bẻ gãy cái ngàm chắn trên béc vứt đi. Lập tức, béc sẽ bung bán kính rộng ra 3.5 – 4 mét, tưới phủ toàn bộ diện tích tán cây. Mua 1 lần, xài trọn đời cây!

5. Chọn béc tưới cà phê chống nghẹt kiến & bùn đất

Bà con nào từng dùng các loại “béc bọ” 1-2 ngàn đồng chắc chắn đã nếm mùi đau khổ khi vác cờ-lê đi thông béc tưới cà phê mỗi lần bật bơm. Mùa khô thì kiến chui vào làm tổ bít lỗ thoát nước, mùa mưa thì bùn văng vào kẹt cứng cái đĩa xoay (rô-to).

Để trị tận gốc bệnh này, khi chọn mua béc tưới cà phê, bà con phải chọn loại béc có ngàm che chống côn trùng (ngàm chống bẩn). Các dòng béc đời mới hiện nay đều có thiết kế: Khi có nước bơm lên, áp suất đẩy đĩa xoay bung lên để phun nước; Khi tắt máy bơm, đĩa xoay tự động sập xuống bịt kín hoàn toàn lỗ béc. Bụi bặm, cát đất hay kiến có muốn chui vào cũng phải chịu thua!

6. Phụ kiện đi kèm hệ thống béc tưới gốc

Để gắn được hệ thống béc tưới cà phê hoàn chỉnh vào gốc, bà con cần chuẩn bị thêm bộ phụ kiện (combo) đi kèm sau đây để hệ thống vận hành trơn tru nhất:

• Chân cắm sợi thủy tinh: Giữ béc đứng vững vàng trước gió to, nên chọn loại dài 33cm hoặc 45cm để béc cao hơn mặt đất, tránh cỏ dại che khuất.
• Dây PE con (6mm hoặc 7mm): Dùng để dẫn nước từ ống chính (HDPE/PVC) vào tới tận gốc cà phê. Nên chọn dây nhựa nguyên sinh chống tia UV để không bị nứt nẻ sau 1-2 mùa nắng.
• Van khởi thủy nhỏ: Để kết nối dây PE con vào ống cái, đồng thời có núm vặn khóa lại nếu có cây nào bị chết hoặc chưa cần tưới.

7. Bài Toán Kinh Tế: Tiền Nào Của Nấy!

Nhiều bà con khi chốt đơn hay nói: “Béc tưới cà phê nhựa nào chả là nhựa, mua cái 2 ngàn cho rẻ, việc gì phải mua cái 8 ngàn?”

Đúng là rẻ, nhưng chỉ rẻ lúc móc hầu bao! Béc rẻ tiền dùng nhựa phế liệu, phơi nắng Tây Nguyên 1 năm là giòn tan, lấy tay bóp vỡ vụn. Chưa kể tia nước phun không đều, tia to tia nhỏ làm tróc gốc cà phê non. Dưới đây là bảng so sánh sương sương chi phí đầu tư béc tưới cà phê cho 1 hecta (1000 cây):

Góc Giải Đáp Khúc Mắc (FAQ Chọn Béc Tưới Cà Phê)