Hỏi Về Béc Tưới Gốc – Việt An Nông

Béc tưới gốc là loại béc nhỏ cắm ngay dưới gốc cây, phun nước xòe ra quanh gốc, phủ đúng vùng rễ đang hút nước. Béc phun thấp nên ít bay hơi, ít bị gió thổi lệch và không làm ướt lá. Khác với tưới nhỏ giọt chỉ rỉ nước tại một điểm, béc tưới gốc tạo ra cả một vòng ướt, nên hợp với cây lâu năm rễ lan rộng như cà phê, sầu riêng, hồ tiêu, bơ, cam, bưởi, thanh long.

Tại Việt An Nông, béc tưới gốc chia thành 4 nhóm chính:

• Béc tưới gốc bù áp AQ206PC (Automat, Ấn Độ): nước ra đều dù vườn dốc hay hàng ống dài, có nhiều mức lưu lượng để chọn.
• Béc bù áp IGR2000PC: cũng là béc bù áp, chi phí nhẹ hơn.
• Béc tưới gốc không bù áp (AQ205, AQ206HT, AQ211…): nhiều mẫu bẻ gờ chỉnh được bán kính phun, hợp vườn bằng phẳng.
• Béc bọ, béc nhộng: béc nhỏ, giá rẻ, phun theo góc 180°, 270° hoặc 360° quanh gốc.

Lỗ phun của béc tưới gốc to hơn lỗ nhỏ giọt nhiều, nên ít bị nghẹt hơn khi nguồn nước giếng hay ao hồ có cặn. Phần lớn các câu hỏi về béc tưới gốc bên dưới đều xoay quanh 4 nhóm này.

Trong các câu hỏi về béc tưới gốc, đây là câu bà con hỏi nhiều nhất, và cũng là chỗ quyết định vườn tưới có đều hay không.

• Béc bù áp: bên trong có bộ phận tự điều chỉnh, giữ lượng nước ra gần như không đổi khi áp lực trong ống lên xuống. Ví dụ béc bù áp AQ206PC 95 lít/giờ ra đúng khoảng 95 lít mỗi giờ, cây gần máy bơm với cây cuối hàng, cây đầu dốc với cây chân dốc nhận nước như nhau.
• Béc không bù áp: lượng nước ra thay đổi theo áp lực. Ví dụ béc AQ205 ren 17mm chạy ở 1,5 – 2,5 bar cho ra 145 – 185 lít/giờ, áp mạnh thì ra nhiều, áp yếu thì ra ít. Bù lại, mẫu này bẻ gờ chỉnh được bán kính, dùng linh hoạt cho cây con lẫn cây lớn.

Cách chọn đơn giản:

• Vườn đồi dốc, hàng ống dài, hoặc muốn tưới kèm phân cho đều thì chọn bù áp. Đây là lý do bà con Tây Nguyên trồng cà phê, sầu riêng trên đất dốc gần như chỉ dùng loại này.
• Vườn bằng phẳng, diện tích nhỏ, hàng ống ngắn thì béc không bù áp vẫn tưới tốt mà chi phí nhẹ hơn.

Béc bù áp AQ206PC có nhiều mức lưu lượng, từ 39 lít/giờ, 62 lít/giờ cho tới 145 lít/giờ. Con số này là lượng nước một béc phun ra trong 1 giờ. Chọn theo 3 điều:

• Cây to hay nhỏ: cây con rễ còn ngắn, chỉ cần lưu lượng nhỏ. Cây kinh doanh tán rộng cần lưu lượng lớn để nước kịp thấm khắp vùng rễ.
• Đất thấm nhanh hay chậm: đất đỏ bazan, đất cát thấm nhanh thì chịu được lưu lượng lớn. Đất thịt nặng thấm chậm nên chọn lưu lượng nhỏ hơn và tưới lâu hơn, tránh nước chảy tràn mất.
• Sức máy bơm: tổng lưu lượng tất cả béc mở cùng lúc phải nhỏ hơn sức bơm. Ví dụ 300 béc loại 95 lít/giờ cần khoảng 28,5 khối/giờ. Bơm không đủ thì phải chia vườn làm nhiều khu tưới lần lượt.

Lấy ví dụ thực tế: vườn cà phê 2ha ở Đắk Lắk do Việt An Nông lắp đặt dùng 1.000 béc AQ206PC loại 95 lít/giờ, gắn trên cây cắm cao 43cm, ống nhánh LDPE 25mm chạy dọc hàng cà phê. Sau khi lắp, độ đều của nước giữa các béc đạt khoảng 99%.

Mỗi vườn một khác. Bà con còn câu hỏi về béc tưới gốc cho vườn nhà mình thì gửi diện tích, loại cây, khoảng cách trồng và thông số máy bơm, kỹ sư sẽ tính giúp lưu lượng và số béc phù hợp.

Nhiều bà con hỏi về béc tưới gốc theo kiểu: cây to thì gắn mấy béc, cắm ở đâu cho đúng? Với cây trồng thưa như cà phê, sầu riêng, bơ, cách phổ biến là mỗi gốc 1 béc, cắm cạnh gốc để nước xòe ra quanh vùng rễ. Khi cây lớn, tán rộng, bà con có thể gắn thêm béc quanh tán, hoặc đổi sang béc có bán kính phun lớn hơn, không cần làm lại cả hệ thống.

Nếu trồng dày, bà con có thể bố trí béc theo ô lưới. Khoảng cách tham khảo từ thông số của từng dòng béc:

• Béc bù áp AQ206PC: bố trí theo lưới 2×2m, 3×3m hoặc 4×4m.
• Béc AQ206HT bẻ gờ chỉnh bán kính: lắp theo ô 3×3m tới 4,5×4,5m. Bước 1 phun 0,7 – 1,7m cho cây con, bẻ gờ lên bước 2 phun 3 – 4m cho cây lớn.
• Béc AQ205: đặt cách nhau 4 – 6m. Chưa bẻ gờ phun 0,7 – 1,3m, bẻ gờ phun 3 – 5,5m.

Mẹo nhỏ: không nên cắm béc sát thân cây. Đặt cách gốc một khoảng để nước rơi đúng chỗ rễ tơ đang hút, đồng thời gốc không bị đọng nước lâu, đỡ nguy cơ nấm bệnh.

Khi hỏi về béc tưới gốc, bà con thường chỉ hỏi giá mà quên hỏi áp lực, trong khi đây mới là chỗ quyết định béc phun có đủ vòng hay không. Mỗi dòng béc chạy tốt trong một khoảng áp lực riêng. Thấp hơn thì béc phun yếu, cao hơn thì phí điện và dễ xì mối nối. Theo thông số từ nhà sản xuất:

• AQ206PC ren ngoài 21mm (bù áp, Ấn Độ): 1,5 – 4,0 kg/cm², khuyến nghị lọc 120 mesh.
• IGR2000PC 95 lít/giờ (bù áp): 1,5 – 3,5 bar.
• AQ205 (không bù áp): 1,5 – 2,5 bar.
• AQ206HT (không bù áp): 1,0 – 2,5 bar.

Bà con lưu ý: con số trên là áp lực tại béc, không phải áp lực ở đầu máy bơm. Nước chạy qua ống dài, lên dốc, qua bộ lọc đều bị hao áp, nên máy bơm phải đẩy mạnh hơn mức trên. Cách kiểm tra dễ nhất là lắp đồng hồ đo áp ở đầu khu tưới và nhìn béc ở cuối hàng: béc cuối vẫn phun đủ vòng là đạt.

Máy bơm cụ thể chọn công suất bao nhiêu còn tùy độ cao, chiều dài ống và số béc mở cùng lúc. Phần này bà con nên để kỹ sư tính, vì chọn bơm thiếu thì béc phun yếu, chọn dư thì tốn điện cả chục năm. Vườn cần lắp trọn gói từ máy bơm tới béc, bà con có thể nhờ đội thi công hệ thống tưới tự động của IGreen, đơn vị cùng công ty với Việt An Nông, nhận làm cả tưới nông nghiệp lẫn sân vườn.

Việc lắp đặt không khó, bà con tự làm được. Trình tự thường như sau:

• Bước 1 – Kéo ống nhánh dọc hàng cây: thường dùng ống LDPE 16mm, 20mm hoặc 25mm tùy chiều dài hàng.
• Bước 2 – Đục lỗ, gắn khởi thủy hoặc nối dây dẫn: từ ống nhánh dẫn một đoạn dây nhỏ (loại 4×7mm với béc AQ206PC) tới gốc cây.
• Bước 3 – Gắn béc lên cây cắm: có loại cao 33cm, 43cm và cây cắm 50cm dành riêng cho béc AQ206PC. Cây cắm giữ béc đứng thẳng, cao hơn mặt đất và lớp lá rụng, nước phun ra không bị cản.
• Bước 4 – Xả đường ống trước khi gắn béc: mở bơm cho nước chảy xả hết đất cát, mạt nhựa trong ống rồi mới gắn béc. Bỏ qua bước này thì béc rất dễ nghẹt ngay ngày đầu.
• Bước 5 – Chạy thử: kiểm tra béc cuối hàng, béc trên dốc có phun đủ vòng không. Lắp xong mà còn câu hỏi về béc tưới gốc, bà con chụp ảnh gửi kỹ sư Việt An Nông xem giúp.

Lưu ý chân ren: ngoài loại ren 21mm, béc AQ206PC còn có loại ren ngoài 17mm; béc AQ205 có loại ren 17mm và loại đuôi 5×7mm cắm thẳng vào dây. Bà con mua đúng loại khớp với dây và phụ kiện đang dùng, đỡ phải chế cháo.

Đây là câu hỏi về béc tưới gốc mà kỹ sư Việt An Nông nhận nhiều nhất vào mùa khô. Phần lớn các ca béc phun yếu hay không đều mà Việt An Nông gặp ngoài vườn đều rơi vào mấy nguyên nhân sau:

• Thiếu bộ lọc hoặc lọc quá thưa: nhà sản xuất khuyến nghị lọc 120 mesh cho béc AQ206PC. Nước giếng, nước ao hồ có cát, rêu mà không lọc kỹ thì béc nghẹt dần.
• Lâu ngày không xả cuối ống: cặn dồn về cuối hàng. Mỗi tháng bà con nên mở nút bịt cuối ống nhánh, cho nước xả một lúc là sạch.
• Áp lực không đủ: mở quá nhiều béc cùng lúc so với sức bơm, hoặc bộ lọc bẩn làm sụt áp. Vệ sinh lọc, chia nhỏ khu tưới là cải thiện ngay.
• Côn trùng, kiến chui vào đầu béc: béc AQ206PC có thiết kế chống côn trùng ở đầu phun, nhưng béc nằm ngoài vườn lâu ngày vẫn nên kiểm tra định kỳ.
• Béc bị nghiêng, đổ: do cây cắm bị xô lệch khi làm cỏ, bón phân. Cắm lại cho thẳng là béc phun đều trở lại.

Béc nghẹt nhẹ thì tháo đầu béc ra rửa bằng nước sạch là dùng tiếp được, không cần thay mới.

Câu hỏi về béc tưới gốc dùng được bao lâu không có một con số chung. Béc nằm ngoài trời nắng mưa quanh năm, nên độ bền phụ thuộc nhiều vào chất liệu nhựa và cách bà con chăm hệ thống. Béc chính hãng làm từ nhựa chịu nắng, có lọc tốt và xả ống định kỳ thì dùng được nhiều mùa vụ.

Thời gian bảo hành của các dòng béc tưới gốc đang bán tại Việt An Nông:

• Béc bù áp AQ206PC (Automat, Ấn Độ): bảo hành 2 năm.
• Béc AQ205 (Ấn Độ): bảo hành 2 năm.
• Béc AQ206HT (Ấn Độ): bảo hành 18 tháng, chất liệu POM, nylon chống mòn.
• Béc bù áp IGR2000PC (thương hiệu IGreen): bảo hành 18 tháng.

Điều kiện và cách thức đổi trả, bà con xem tại chính sách bảo hành của Việt An Nông. Để béc bền lâu, bà con nhớ 3 việc: luôn có bộ lọc, xả cuối ống mỗi tháng, và cuối mùa mưa kiểm tra lại toàn bộ béc trước khi vào mùa khô.

Giá béc tưới gốc chênh nhau khá nhiều theo từng nhóm: béc bọ, béc nhộng loại thường chỉ vài trăm tới vài nghìn đồng một con; béc bù áp IGR2000PC khoảng 9.450đ; béc bù áp AQ206PC 17.500đ một con (giá đã gồm VAT). Giá từng mã béc, từng mức lưu lượng, bà con xem đầy đủ trong bảng giá béc tưới cây. Còn giá các thiết bị đi kèm như bộ lọc, ống, van thì có tại trang hỏi đáp về giá thiết bị tưới.

Mua tại Việt An Nông, bà con được:

• Hàng nhập chính hãng, có bảo hành theo từng dòng béc.
• Kỹ sư tư vấn chọn đúng loại béc, đúng lưu lượng cho từng vườn, miễn phí.
• Có sẵn đủ phụ kiện đi kèm: cây cắm, dây dẫn, ống LDPE, bộ lọc, đồng hồ áp.

Vườn lớn cần cả hệ thống, bà con gửi diện tích và loại cây để kỹ sư lên dự toán trọn gói. Mọi câu hỏi về béc tưới gốc khác, bà con cứ gọi hotline, kỹ sư trả lời trực tiếp.