Hỏi Về Tưới Nhỏ Giọt – Việt An Nông

Một hệ thống tưới nhỏ giọt gồm máy bơm, bộ lọc, ống chính, phụ kiện và phần nhỏ giọt. Phần nhỏ giọt có 3 loại: dây nhỏ giọt cho cây trồng theo hàng, béc nhỏ giọt cho cây trồng thưa, que cắm cho cây trồng chậu, bầu, giá thể.

Câu hỏi về tưới nhỏ giọt đầu tiên bà con hay gửi là nên dùng dây hay béc. Cách chọn theo kiểu trồng:

• Dây nhỏ giọt: lỗ nhỏ giọt đúc sẵn trong dây, trải dọc hàng. Hợp rau màu, dưa, ớt, cà phê, cây trồng hàng dày. Ví dụ dòng dây nhỏ giọt Percent cuộn 1000 m.
• Béc nhỏ giọt (đầu nhỏ giọt rời): bấm lỗ trên ống PE rồi gắn từng béc tại gốc, cây to gắn nhiều béc, cây nhỏ gắn ít. Bà con hỏi về tưới nhỏ giọt cho sầu riêng, bưởi, mít thì thường dùng kiểu này. Ví dụ béc nhỏ giọt bù áp Percent PCND có 3 cỡ 2, 4 và 8 lít/giờ, hoặc đầu nhỏ giọt bù áp Azud Navia có 3 cỡ 2,2 – 4,0 – 7,8 lít/giờ, chạy 0,6 – 3,5 bar.
• Que cắm nhỏ giọt: béc chia ra 2 hoặc 4 nhánh, mỗi nhánh có que cắm thẳng vào chậu, bầu ươm. Ví dụ bộ bốn que cắm Knet 4 của Percent giá 11.900đ.

Các loại thiết bị và cách lắp từng phần có trong bài khám phá hệ thống tưới nhỏ giọt cho cây trồng. Các câu dưới đây đi vào từng phần: dây, béc, lọc, phụ kiện và giá.

Dây dẹp mỏng, rẻ, chạy áp thấp, hợp rau màu và cây ngắn ngày. Ống tròn thành dày, bền hơn, nhiều loại có bù áp, hợp cây lâu năm và đất dốc.

Dây nhỏ giọt có 2 kiểu chính đang dùng ngoài vườn:

• Dây dẹp: hết nước thì xẹp lại, cuộn dài 1000 m. Ví dụ dây nhỏ giọt Percent 0.15mm cách lỗ 20cm chạy áp 0,5 – 0,9 bar, hoặc dây dẹp NamKyung Q160230 dày 0,2mm, chạy 0,5 – 1,5 bar. Giá rẻ, trải nhanh. Dây càng dày càng bền.
• Ống tròn thành dày: giữ dáng tròn, chịu nắng và va chạm tốt hơn. Ví dụ ống tròn bù áp Finogol PCND 16mm dày 0,9mm, chạy 0,8 – 3,5 bar, cuộn 400 m. Ống Aster 16mm của Ý dày 1,1mm, chôn ngầm được, hay dùng cho cảnh quan.

Ruộng dưa, ớt, khoai lang trên đất bằng thì dây dẹp là đủ. Vườn sầu riêng, bưởi, cà phê trồng lâu năm, đất có dốc thì nên tính ống tròn bù áp hoặc đầu nhỏ giọt rời. Chưa biết vườn mình hợp kiểu nào, bà con gửi câu hỏi về tưới nhỏ giọt kèm loại cây và độ dốc, kỹ sư chọn giúp.

Phần lớn vườn nông nghiệp dùng cỡ 16mm. Cỡ 12mm dùng cho luống nhỏ, chậu. Cỡ 20mm dùng cho hàng rất dài ở trang trại lớn.

Khi hỏi về tưới nhỏ giọt theo cỡ, bà con nhớ một điều: gần hết dây nhỏ giọt và phụ kiện bán tại Việt An Nông theo chuẩn 16mm, nên sau này mua thay, nối thêm rất dễ.

• 12mm: luống rau nhỏ, chậu, ban công. Nước ra ít, chạy được với bơm gia đình.
• 16mm: cỡ dùng nhiều nhất cho vườn cây ăn trái, rau màu từ vài sào trở lên.
• 20mm: hàng dài ở trang trại lớn, ít tụt áp về cuối hàng hơn. Ví dụ dòng dây nhỏ giọt Captain Ấn Độ có các mã dẹp 20mm.

So sánh từng cỡ có trong bài ống nhỏ giọt nên chọn loại nào. Ống chính chạy ngang đầu hàng thì dùng cỡ lớn hơn, loại ống LDPE hoặc ống PVC, rồi rút về 16mm bằng phụ kiện. Câu hỏi về tưới nhỏ giọt cho nhà màng, giá thể thì cỡ 16mm vẫn dùng được, chỉ khác là gắn que cắm vào từng chậu.

Đất bằng, hàng ngắn dưới khoảng 70 m thì dùng loại không bù áp cho rẻ. Đất dốc, hàng dài hoặc cây lâu năm giá trị cao thì nên dùng bù áp.

Câu hỏi về tưới nhỏ giọt này quyết định phần lớn số tiền bỏ ra. Loại bù áp có màng bên trong, giữ cho lỗ đầu hàng và lỗ cuối hàng ra nước gần bằng nhau. Loại không bù áp thì đầu hàng ra mạnh, cuối hàng yếu, đất dốc thì nước dồn hết xuống chân dốc.

• Không bù áp: rau màu, dưa, ớt, cây ngắn ngày trên đất bằng. Ví dụ dòng dây nhỏ giọt Percent và dây NamKyung Hàn Quốc.
• Bù áp: sầu riêng, bưởi, tiêu, cà phê trên đồi, hệ thống tự động chạy theo van. Ví dụ dây tròn Finogol bù áp chạy ổn định từ 0,8 tới 3,5 bar.

Vườn vừa có chỗ bằng vừa có chỗ dốc thì có thể dùng cả hai: chỗ bằng dây thường, chỗ dốc dây bù áp. Câu hỏi về tưới nhỏ giọt kiểu này nên gửi kèm sơ đồ vườn để tính cho đúng. Độ đều nước và chiều dài hàng của từng loại có trong bài tưới nhỏ giọt bù áp và không bù áp.

Rau, dưa trồng dày thì chọn lỗ cách 10 – 20cm. Cà phê, cây ăn trái trồng thưa thì chọn lỗ cách 30 – 35cm. Lưu lượng mỗi lỗ hay dùng nhất là 2 lít/giờ.

Với câu hỏi về tưới nhỏ giọt này, không có một con số chung cho mọi vườn. Cách chọn là vệt ướt dưới đất của các lỗ phải nối vào nhau thành một dải dọc hàng cây. Đất cát nước thấm thẳng xuống nên chọn lỗ gần. Đất thịt nước loang ngang rộng hơn nên lỗ thưa được.

• Rau màu, dưa lưới, dâu tây: cách lỗ 10 – 20cm. Dự án tưới nhỏ giọt dưa lưới ở Hà Nội dùng dây cách lỗ 20cm, 2 lít/giờ cho 2000 m², chạy máy bơm 0,5 HP, mỗi lượt tưới 1000 m².
• Cà phê: dây Percent 0.3mm cách lỗ 35cm là dòng làm riêng cho cà phê, 2 lít/giờ, cuộn 1000 m.
• Cây ăn trái trồng thưa: dây cách lỗ 30cm như NamKyung Q160230 (1,8 lít/giờ), hoặc gắn đầu nhỏ giọt rời quanh gốc.

Cây tán lớn, rễ lan rộng mà muốn tưới phủ cả vùng tán thì bà con xem thêm phần hỏi về béc tưới gốc để so với nhỏ giọt. Nhiều vườn sầu riêng dùng cả hai: nhỏ giọt lúc cây còn nhỏ, lớn lên thì thêm béc gốc. Đây cũng là câu hỏi về tưới nhỏ giọt bà con trồng sầu riêng hay gửi.

Loại không bù áp nên giữ mỗi hàng khoảng 50 – 70 m, loại bù áp kéo được 200 – 300 m. Áp vào dây phải nằm trong khoảng hãng ghi, dây dẹp mỏng thường chỉ chịu 0,5 – 1,5 bar.

Bà con hỏi về tưới nhỏ giọt bị xì, bị bung, phần lớn là do áp không hợp. Mỗi dòng dây có khoảng áp riêng:

• Dây dẹp Percent 0.15mm: 0,5 – 0,9 bar.
• Dây dẹp NamKyung Q160230: 0,5 – 1,5 bar.
• Ống tròn chôn ngầm Aster: 1,5 – 3,0 bar.
• Ống tròn Finogol bù áp: 0,8 – 3,5 bar.

Bơm đẩy mạnh hơn mức dây chịu thì dây dẹp phồng, nứt, bung khởi thủy. Bơm yếu thì cuối hàng không có nước. Nên chia vườn thành nhiều khu, mỗi lượt mở một khu bằng van điện từ hoặc van tay, và lắp van giảm áp trước khu dùng dây mỏng.

Hàng quá dài thì cấp nước từ giữa hàng ra hai đầu, hoặc đổi sang dây bù áp. Bà con có câu hỏi về tưới nhỏ giọt cho vườn trên 1 ha thì gửi sơ đồ vườn, kỹ sư chia khu giúp. Hệ thống lớn cần tính máy bơm, ống chính và van theo từng khu, bà con có thể nhờ đội thi công hệ thống tưới tự động của IGreen, đơn vị cùng công ty với Việt An Nông.

Tưới nhỏ giọt bắt buộc phải có bộ lọc. Nên dùng lọc đĩa hoặc lọc lưới 120 mesh, lắp ngay sau máy bơm.

Lỗ nhỏ giọt rất nhỏ, cát mịn hay rêu lọt vào là nghẹt. Nghẹt vài lỗ thì cây ở đó thiếu nước mà nhìn không thấy, tới lúc lá vàng mới biết. Vì vậy câu hỏi về tưới nhỏ giọt nào cũng nên đi kèm chuyện lọc.

• Nước giếng khoan: lọc lưới hoặc lọc đĩa 120 mesh là đủ.
• Nước ao, hồ, suối nhiều rêu: dùng lọc đĩa, giữ rêu và rác mềm tốt hơn lọc lưới.
• Nguồn nước rất bẩn, diện tích lớn: lọc cát trước, lọc đĩa sau.

Các mẫu lọc đang bán có trong mục bộ lọc nước tưới cây. Cách chọn cỡ lọc theo máy bơm, 120 mesh là gì, bao lâu rửa lọc một lần, bà con xem phần hỏi về bộ lọc tưới. Bà con gửi câu hỏi về tưới nhỏ giọt kèm nguồn nước đang dùng, kỹ sư chọn lọc giúp.

Tối thiểu cần: khởi thủy để nối dây vào ống chính, nối thẳng để nối dây đứt hoặc nối dài, chữ T để chia nhánh, và bịt hoặc gấp đuôi ở cuối hàng.

Bà con hỏi về tưới nhỏ giọt thường chỉ tính tiền dây, tới lúc lắp mới thiếu phụ kiện. Một số phụ kiện 16mm đang bán, giá đã gồm VAT:

• Khởi thủy ren 21 ra dây nhỏ giọt dẹp 16mm: 2.946đ.
• Khởi thủy dây dẹp 16mm có roan cao su: 3.833đ.
• Nối thẳng rút từ ống LDPE sang dây 16mm: 1.926đ.
• Chữ T gắn ống nhỏ giọt 16mm loại ZM: 7.117đ.
• Kiềm bấm lỗ 15mm để đục lỗ trên ống chính: 190.000đ.
• Van khởi thủy kiểu mỏ vịt cho ống mềm Flat: 8.167đ. Loại này có van khóa riêng từng hàng.
• Khởi thủy chữ T cho dây 16mm: 9.917đ, dùng khi cần chia dây ra hai phía của ống chính.

Thứ tự lắp: máy bơm, bộ lọc, van khu, ống chính chạy ngang đầu hàng. Bấm lỗ trên ống chính, gắn khởi thủy, rồi kéo dây nhỏ giọt dọc hàng cây. Hàng nào cây còn nhỏ hoặc mới trồng dặm thì dùng khởi thủy có van khóa, để khóa bớt hàng đó mà không phải tắt cả khu. Dây dẹp trải mặt lỗ quay lên trên để cặn lắng xuống đáy, không chặn lỗ. Lắp xong mở nước xả sạch đuôi từng hàng rồi mới bịt đuôi.

Cần danh sách phụ kiện đúng cho vườn mình, bà con gửi câu hỏi về tưới nhỏ giọt kèm số hàng và chiều dài mỗi hàng.

Dây dẹp Percent ghi tuổi thọ 5 – 8 năm nếu dùng đúng kỹ thuật, ống tròn thành dày bền hơn. Dòng NamKyung và Aster bảo hành 1 năm. Hư nhiều nhất là nghẹt lỗ, xì khởi thủy và chuột cắn.

Dây bền hay không phụ thuộc vào cách dùng nhiều hơn là hãng. Mấy chỗ hay hư và cách xử lý, đầy đủ hơn có trong bài những lỗi thường gặp khi lắp hệ thống tưới nhỏ giọt:

• Nghẹt lỗ: do thiếu lọc, lâu không rửa lọc, hoặc phân không tan hết. Rửa lọc thường xuyên, mỗi tháng mở đuôi hàng xả cặn. Bón phân qua bộ châm phân xong thì cho chạy nước sạch thêm vài phút.
• Xì, bung khởi thủy: do áp quá cao hoặc bấm lỗ sai cỡ. Kiểm tra lại áp, dùng đúng kiềm bấm lỗ, thay roan.
• Chuột, kiến cắn, phát cỏ trúng dây: hay gặp với dây mỏng nằm trên mặt đất. Nối lại bằng nối thẳng 16mm. Chỗ hay bị cắn thì đổi sang ống tròn thành dày.
• Dây giòn, nứt vì nắng: dây mỏng phơi nắng nhiều năm sẽ giòn. Hết vụ không dùng thì cuộn dây cất chỗ mát.

Còn câu hỏi về tưới nhỏ giọt bị hư mà chưa rõ nguyên nhân, bà con chụp hình đoạn dây gửi qua Zalo để kỹ sư xem giúp.

Dây nhỏ giọt dẹp 16mm cuộn 1000 m giá từ 580.000đ (Percent) tới khoảng 1,6 triệu (NamKyung). Ống tròn bù áp Finogol cuộn 400 m giá 3.850.000đ. Béc nhỏ giọt bù áp từ 2.450đ một cái. Giá đã gồm VAT.

Giá niêm yết trên web:

• Dây Percent 0.15mm, cách lỗ 20cm, cuộn 1000 m: 580.000đ.
• Dây nhỏ giọt tưới cà phê Percent 0.3mm, cách lỗ 35cm, cuộn 1000 m: 1.068.056đ.
• Dây nhỏ giọt Hàn Quốc Q160230, cuộn 1000 m: 1.594.444đ.
• Ống tròn bù áp Finogol PCND 16mm, cuộn 400 m: 3.850.000đ.
• Béc nhỏ giọt bù áp Percent 8 lít/giờ: 2.450đ.
• Đầu nhỏ giọt Azud Navia 4 lít/giờ: 4.833đ.
• Bộ hai que cắm nhỏ giọt Knet2: 9.217đ.

Giá từng mã dây, béc và phụ kiện có trong bảng giá tưới nhỏ giọt. Giá bộ lọc, van, bộ điều khiển đi kèm có tại trang hỏi đáp về giá thiết bị tưới. Câu hỏi về thiết bị khác, bà con xem ở trang câu hỏi thường gặp.

Cách tính nhanh số cuộn dây: lấy diện tích chia cho khoảng cách hàng ra tổng chiều dài dây, rồi cộng thêm khoảng 5 – 10% cho đoạn nối và đầu hàng. Ví dụ 1 ha (10.000 m²) trồng hàng cách 3 m thì cần khoảng 10.000 : 3 ≈ 3.330 m dây, tức khoảng 3,5 – 4 cuộn 1000 m nếu mỗi hàng đi 1 dây. Hàng đi 2 dây thì nhân đôi. Bà con hỏi về tưới nhỏ giọt theo cách tính này thì nhớ đo thêm khoảng cách từ máy bơm tới đầu vườn để tính ống chính.

Mua tại Việt An Nông, kỹ sư tính số cuộn theo chiều dài hàng và chọn phụ kiện đúng cỡ, khỏi mua đi mua lại. Mọi câu hỏi về tưới nhỏ giọt khác, bà con gọi hotline.